جرم‌گیری و مراقبت لثه

جرم‌گیری و مراقبت لثه؛ کنترل خونریزی، التهاب و بوی بد دهان

خونریزی لثه اغلب نشانه التهاب است، نه دلیل کنار گذاشتن مسواک. جرم‌گیری و اصلاح بهداشت می‌توانند التهاب را کنترل کنند و از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند.

تصویرسازی جرم‌گیری و مراقبت لثه | دکتر الهه علیجانی دخت
راهنمای تصویری جرم‌گیری و مراقبت لثه — محتوای آموزشی مطب دکتر الهه علیجانی

نکات کلیدی این راهنما

  • جرم دندان با مسواک خانگی برداشته نمی‌شود و نیاز به ابزار حرفه‌ای دارد.
  • جرم‌گیری اصولی باعث لق شدن دندان سالم نمی‌شود؛ لق بودن ممکن است پس از کاهش التهاب آشکارتر شود.
  • بیماری لثه در مراحل پیشرفته می‌تواند استخوان نگهدارنده دندان را تحلیل ببرد.

پلاک و جرم چه تفاوتی دارند؟

پلاک لایه‌ای نرم و چسبنده از میکروب‌ها و مواد غذایی است که هر روز روی دندان تشکیل می‌شود و با مسواک و پاک‌سازی بین دندان‌ها قابل کنترل است. اگر پلاک باقی بماند، با مواد معدنی بزاق سخت می‌شود و جرم ایجاد می‌کند. جرم سطح زبری دارد که تجمع پلاک را بیشتر می‌کند و با مسواک معمولی برداشته نمی‌شود.

جرم می‌تواند بالای لثه یا زیر لثه تشکیل شود. جرم زیرلثه‌ای همیشه با چشم دیده نمی‌شود و برای تشخیص آن معاینه دقیق لازم است.

التهاب لثه چه علائمی دارد؟

  • خونریزی هنگام مسواک یا نخ دندان
  • قرمزی، تورم یا حساسیت لثه
  • بوی بد دهان یا مزه نامطبوع مداوم
  • عقب‌نشینی لثه و بلندتر دیده شدن دندان
  • گیر غذایی و ایجاد فاصله بین دندان‌ها
  • لق شدن یا جابه‌جایی دندان‌ها در مراحل پیشرفته

التهاب سطحی لثه معمولاً با کنترل پلاک قابل برگشت است، اما وقتی درگیری به استخوان برسد، بیماری پریودنتال ایجاد می‌شود و نیاز به درمان و نگهداری منظم دارد.

جرم‌گیری چگونه انجام می‌شود؟

جرم‌گیری با ابزار دستی یا دستگاه اولتراسونیک انجام می‌شود. ارتعاش و جریان آب به جدا شدن رسوبات کمک می‌کنند. در موارد التهاب محدود، جرم‌گیری و پولیش کافی است؛ در بیماری عمیق‌تر، پاک‌سازی زیرلثه‌ای، بی‌حسی موضعی، جلسات بیشتر یا ارجاع تخصصی لازم می‌شود.

جرم‌گیری سفیدکننده نیست. لکه‌های سطحی ممکن است کاهش یابند و دندان تمیزتر دیده شود، اما رنگ داخلی دندان با جرم‌گیری تغییر نمی‌کند.

آیا جرم‌گیری مینای دندان را نازک می‌کند؟

جرم‌گیری اصولی برای برداشتن رسوب از سطح دندان طراحی شده و نباید مینای سالم را بتراشد. احساس فاصله یا حساسیت پس از برداشتن جرم ممکن است به این دلیل باشد که جرم قبلاً فضاها را پر کرده یا ریشه‌های تحلیل‌رفته را پوشانده بود. این تغییر به معنی آسیب جدید ناشی از جرم‌گیری نیست.

دندان‌هایی که به علت تحلیل استخوان لق شده‌اند، ممکن است پس از کاهش التهاب و برداشتن جرم، لقی واقعی‌شان آشکارتر شود. علت اصلی بیماری لثه است، نه درمان.

مراقبت بعد از جرم‌گیری

  • مسواک را قطع نکنید؛ با فشار ملایم و روش صحیح ادامه دهید.
  • برای نواحی حساس از خمیردندان ضدحساسیت طبق توصیه استفاده کنید.
  • ابزار بین‌دندانی متناسب با اندازه فضاها انتخاب کنید.
  • در روزهای نخست از غذاهای بسیار تند یا بسیار سرد در صورت تحریک پرهیز کنید.
  • اگر خونریزی یا درد رو به افزایش است، برای بررسی مراجعه کنید.

روش صحیح مراقبت خانگی

هدف، شکستن منظم پلاک بدون آسیب به لثه است. مسواک نرم با زاویه مناسب در مرز لثه، زمان کافی و فشار کنترل‌شده استفاده می‌شود. نخ دندان برای تماس‌های تنگ و برس بین‌دندانی برای فضاهای بازتر یا زیر پروتز مناسب است. دهان‌شویه جایگزین مسواک نیست و مصرف طولانی‌مدت بعضی انواع باید با تجویز باشد.

اگر هنگام شروع نخ دندان خونریزی وجود دارد، قطع کامل معمولاً مشکل را بیشتر می‌کند. تکنیک باید اصلاح و التهاب ارزیابی شود.

چه عواملی خطر بیماری لثه را افزایش می‌دهند؟

مصرف دخانیات، دیابت کنترل‌نشده، پلاک مزمن، سابقه خانوادگی، خشکی دهان، بعضی داروها، تغییرات هورمونی و استرس می‌توانند اثرگذار باشند. دندان‌قروچه به‌تنهایی بیماری لثه ایجاد نمی‌کند، اما ممکن است فشار روی دندان‌های دارای استخوان ضعیف را بیشتر کند.

بوی بد دهان همیشه از لثه است؟

نه. پلاک زبان، بیماری لثه، پوسیدگی، خشکی دهان، پروتزهای تمیزنشده، برخی بیماری‌های حلق و بینی و عوامل عمومی می‌توانند نقش داشته باشند. اگر بو با بهداشت مناسب ادامه دارد، علت باید بررسی شود. استفاده مداوم از خوشبوکننده فقط علامت را می‌پوشاند.

مراجعات نگهداری چرا مهم‌اند؟

پس از درمان لثه، استعداد تجمع پلاک و عود بیماری ممکن است باقی بماند. فاصله مراجعات بر اساس عمق پاکت‌ها، خونریزی، میزان استخوان، دخانیات، دیابت و توان بهداشت فردی تعیین می‌شود. در این جلسات، نقاط پرخطر بررسی و پاک‌سازی هدفمند انجام می‌شود.

در مطب دکتر الهه علیجانی در فردیس، نوع جرم‌گیری یا مراقبت لثه پس از ارزیابی میزان رسوب، خونریزی و عمق درگیری تعیین می‌شود.

کنترل منظم لثه بخشی از چکاپ دوره‌ای است؛ راهنمای معاینه و پیشگیری این ارتباط را روشن‌تر می‌کند. برای کسانی که قصد ایمپلنت دارند، سلامت لثه پیش‌نیاز مهمی است که در راهنمای ایمپلنت دندان نیز توضیح داده شده است.

این مطلب جایگزین تشخیص پزشکی نیست.

علائم مشابه می‌توانند علت‌های متفاوتی داشته باشند. برای انتخاب درمان، معاینه حضوری و در صورت نیاز تصویربرداری ضروری است.

پرسش‌های رایج

سؤالات متداول درباره جرم‌گیری و مراقبت لثه

آیا خونریزی لثه طبیعی است؟

خونریزی مکرر معمولاً نشانه التهاب است و باید علت و روش بهداشت بررسی شود.

هر چند وقت یک‌بار جرم‌گیری لازم است؟

فاصله ثابت برای همه وجود ندارد و بر اساس سرعت تشکیل جرم و وضعیت لثه تعیین می‌شود.

آیا جرم‌گیری دندان‌ها را سفید می‌کند؟

لکه‌های سطحی و رسوب برداشته می‌شوند، اما برای تغییر رنگ داخلی دندان بلیچینگ مطرح است.

حساسیت بعد از جرم‌گیری طبیعی است؟

حساسیت خفیف و موقت ممکن است رخ دهد، به‌خصوص اگر ریشه‌ها قبلاً با جرم پوشیده بوده‌اند.

نیاز به ارزیابی دارید؟

برای معاینه و انتخاب درمان مناسب نوبت بگیرید

نوع درمان و هزینه دقیق تنها پس از بررسی وضعیت دندان، لثه و تصاویر لازم مشخص می‌شود.

دیدگاه بیماران

نظر یا پرسش خود را بنویسید

دیدگاه‌ها پس از بررسی در پنل مدیریت منتشر می‌شوند؛ لطفاً اطلاعات پزشکی، شماره تماس یا مشخصات محرمانه را در متن وارد نکنید.

0 دیدگاه
نام شما کنار دیدگاه نمایش داده می‌شود.
حداکثر ۱۲۰۰ نویسه؛ درج پیوند مجاز نیست.
تصویر کپچا شامل پنج حرف و عدد
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. نخستین دیدگاه را شما بنویسید.